Op zoek naar informatie over een psychische klacht of aandoening?

Klik hier voor een A-Z overzicht van enkele belangrijke psychische klachten »

Tijd om normaal te doen over psychische problemen

Stigma

Wat is stigma?

Als je psychische of verslavingsproblemen hebt, krijg je vaak ook te maken met de vooroordelen van anderen. Soms worden die vooroordelen uitgesproken: ‘mensen met een psychische aandoening of verslaving zijn onvoorspelbaar, onbetrouwbaar’. Vaak zijn ze subtieler: je merkt dat mensen niet goed weten hoe te reageren of meewarigheid en medelijden uitstralen. Ook binnen de hulpverlening kun je soms het gevoel krijgen dat je geen gelijkwaardige gesprekspartner bent.

Wat zijn de gevolgen?

De vooroordelen kunnen een belemmering zijn voor je herstel en bij het weer oppakken van sociale rollen, zoals die van ouder, student, buur of werknemer. Het stigma kan ook een sterke weerslag hebben op jezelf. Je gaat je daardoor steeds ongemakkelijker en onzekerder voelen. Je durft soms zelfs niet met familie of goede vrienden over je problemen te praten. Een patiënt verwoordt het als volgt: ‘iedere keer als iemand zei dat ik iets niet kon, kreeg ik een deuk in mijn zelfvertrouwen. Je gaat de negatieve dingen die anderen over jou zeggen ook geloven.’ 

(bron: SamenSterkZonderStigma)

Soms zijn de gevolgen van stigma erger dan de aandoening zelf. "Alsof je er een tweede ziekte bij krijgt", zei ooit iemand. Want vooroordelen kunnen er ook toe leiden dat mensen hun gedrag gaan veranderen: je niet meer opzoeken of zelfs gaan mijden, je het huis dat je wou huren of de job die je wou weigeren, je verwijten, ... En dan spreken we over discriminatie.

Wat te doen?

Om de vooroordelen aan te pakken helpt correcte informatie. En dat is een van de redenen waarom we deze website hebben opgezet. 

Wat zeker helpt is het feit dat veel mensen durven vertellen over hun psychische kwetsbaarheid. Dat deze mensen in hun verhaal ook over hun herstel vertellen, over hun krachten en waar ze steun vinden, is voor velen hoopgevend en inspirerend. Voor ons lessenpakket over geestelijke gezondheid in scholen doen we heel vaak beroep op deze getuigen. En ook de Levende Bibliotheek werkt met getuigen.

Heel wat mooie acties, grote en kleine, worden opgezet om het stigma over psychische problemen, over mensen met psychische problemen of over de zorg daarvoor, tegen te gaan. Te Gek!? zet prachtige sensibiliserende acties op om mensen duidelijk te maken dat het zo niet verder kan. StigWa werkt heel lokaal in Zoersel, maar doet dit enorm inspirerend. Tal van patiëntengroeperingen, zoals WED, WEP e.a. nemen een correcte beeldvorming mee in hun acties. Ook de jaarlijkse werelddag van de geestelijke gezondheid op 10 oktober, Samen Veerkrachtig, is opgezet om mee het stigma te helpen bestrijden.